Afgelopen vrijdag mocht ik twee ex-gevangenen van Kamp Vught interviewen, voor het kritische oog en oor van 22 andere ex-gevangen en een paar honderd andere belangstellenden, vanwege de opening van de nieuwe expositie 'Ogen van de oorlog'. Kamp Vught en ik hebben wat met elkaar. Ik ben een paar jaar actief geweest bij de "Vrienden van Kamp Vught" en mocht meedenken en meepraten over wat daar nu staat en te zien is. Ik kom er nu minder, maar als ik er ben voelt het als een stukje van mij. 

Wat is en blijft het een bijzondere plek. Wat blijft het monument voor de slachtoffers van het Kindertransport en de nagebouwde cel waar het bunkerdrama zich afspeelde in mijn ziel snijden. Bekenden van me uit Tilburg luisterden de opening van de tentoonstelling muzikaal op met mooie passende muziek. Voor hun optreden nam ik twee van hen nog even mee het Kampterrein op. Ze weden er stil van Ze hadden al veel andere herinneringen aan de tweede wereldoorlog in andere landen gezien. Dat dit zo dichtbij is....

Ik mag Lotty Huffener, één van de ex-gevangenen, tot mijn vriendinnen rekenen. Haar foto is ook op de expositie Ogen ven oorlog te zien. Lotty heeft nogal wat beleefd toen ze in Vught gevangen zat. In het interview in het boek over de expositie zegt ze: "Af en toe vraag ik me af of ik misschien alles gedroomd heb." Dat zou heel mooi zijn, een slechte droom dat wel, maar wel een droom. Als het een droom was geweest zou de hele expositie er niet zijn geweest. Maar die is er wel, want helaas voor Lotty en haar andere lotgenoten, het was geen droom.

Ga dat zien: Ogen van de oorlog. Kijk op de prachtige foto's van Rogier Fokke in de ogen van de nog levende ex-gevangenen. Kijk in de ogen die heel veel gezien hebben.

Het is wat met die oude media. Schrijf ik een mooie column voor onze buurtkrant over Landschapspark Moerenburg, mijn achtertuin, is de opening al gebeurd en moet de krant nog in de bus vallen. Achterhaald. Dat heb je met oude media. Ik schreef dat Bleker misschien zou komen. Nou mooi niet. Ik had wel een slag om de arm gehouden: als ie mag van zijn jonge vriendin of in Zeeland geen polder hoeft te hozen. Nou, hoe dan ook: Geen Bleker te zien, in geen velden of wegen. Maar mijn achtertuin is dus geopend. Officieel door Marieke Moorman (die leuker en beter is dan Bleker) en nog wat hotemetoten. Ik ga straks maar even naar het kunstwerk in het waterpaviljoen waar een bankje staat om je te koesteren in een avondzonnetje.....eh....avondZONNETJE...wablief ?

Donlog heeft een papieren variant in de buurtkrant van de Armhoefse Akkers'het dorp in de stad' waar ik woon. Maar hij hoort hier ook.

Donlog mei: Moerenburg bijna klaar

Terwijl ik een weekje vrijwilligerswerk aan het doen was tussen door aids getroffen gezinnen in Hlabisa in Zululand, draaide het leven in ons dorp Armhoef gewoon door. Ik heb de grandioze Atelierroute gemist, waar honderden mensen van genoten hebben. En een deel van de laatste loodjes in Moerenburg.

Met veger en blik lopen de laatste werkers door het gebied om hier en daar nog ’n vuiltje en ’n stofje weg te halen. Het is toch nog een race tegen de klok, omdat –naar verluidt, want Donlog is niet genodigd- Henk Bleker de zaak komt openknippen, als-ie tenminste weg kan bij zijn nieuwe jonge vriendin en niet hoeft te hozen bij zijn polder in Zeeland.

De laatste dagen zijn nog even vele honderden beukenheggen geplant. Hier en daar een poort en honderden meters gaas. Gras is gezaaid en laat al voorzichtig een lichte groene gloed zien. De rietplanten zijn met hun voeten in het water gezet, zodat ze straks hun reinigende taak op zich kunnen nemen en het kunstwerk midden op het water snakt ernaar om van dichtbij gezien te worden. Honderden bomen beleven hun eerste lente in Moerenburg, als het tenminste nog ooit lente wordt. De laatste bergen zand worden verplaatst. Huize Moerenburg koestert zich al dagelijks in de ochtendzon, alsof het daar al eeuwen staat.

Vraag van de dag in Moerenburg is: ‘Vinde gij ’t scòn?’ Tsja. In Huize Donlog zijn de meningen verdeeld. Oud-Zomerlust baas Tejo heeft het op het terras van zijn eigen voormalige café over: ‘diejen roestbak’. Feitelijk klopt het een beetje, want het kunstwerk is nu al aan het roesten. Maar dat hoort er wel bij. Scòn ? Mooi ?

Toen ik twintig jaar geleden hier kwam wonen en mij aansloot bij de Werkgroep Behoud Moerenburg, leerde ik van Tejo dat het bijzondere van Moerenburg de combinatie van boerenbedrijven en de natuur was. Met kleine weilandjes, houtwallen daartussen, struikgewas waar vogels nestelden. Bramen plukken. Koeien die in de lente de wei in werden gejaagd, schapen met hun eerste lammetjes. Dat oude beeld is weg geploegd. Het is strak, recht, glad. Daar kunnen zelfs houten poortjes en bruggetjes niets aan veranderen. Maar de vraag was of het scòn is, is een lastige. Aan Huize Moetenburg begin ik al een beetje te wennen. De wandelpaden langs de opgepimpte afvoerstroom van de waterzuivering zijn alweer een beetje gewend. Hier en daar hebben wat bomen het niet gehaald, maar er staan nog reserve-bomen. Dus dat komt wel goed. Ik schort mijn uiteindelijke oordeel op.

Ruim negenhonderdduizend euro is er doorheen gejast, althans: dat lag er voor klaar. Wie weet, heeft het wel meer gekost. Ik moet denken aan die drie Polen die weken lang hebben lopen lassen. Ik vroeg of dat allemaal wel nodig was. In perfect Duits zei een van hen met een grijns: “Nodig, meneer? Nee, maar het geld moet op.”

Je kunt het niet vergelijken, het heeft niks met elkaar te maken, het slaat ook nergens op. Maar met een bruggetje minder of zo hadden we mijn vrienden in Hlabisa met al hun buren, een compleet nieuw leven kunnen geven.

Grieperigheid hield me binnen vanmorgen. Daarom 'Vrijheid geef je door' vanaf de bank thuis op Omroep Brabant gezien en niet als gast in Breda bij de groten der aarde. Indrukwekkend verhaal van Gauck, hij had zijn huiswerk gedaan, maar dat wisten we al van hem. Mooi programma waar de afgelopen maanden hard aan gewerkt is. Als jurylid mocht ik medenken over het mooiste en meest levende oorlog/vredsmonument van Brabant. Er zijn er meer dan vierhonderd. Fascinerend om te zien, hoeveel er zijn en wat daaromheen allemaal gebeurt. De jury was het eens over nominaties en winnaar. Ik persoonlijk was ook erg gefascineerd door het prachtige kapelletje hartje Tilburg, waar iedereen altijd zomaar voorbij loopt. Je moet er eens binnengaan. Heel bijzonder. Waar? Ik zal maar zeggen: waar de It's zat en dan slui door naar de Schouwburgring. Tegenover Appelsientje, de beste groente- en fruitwinkel van Tilburg, met het mooiste winkelmeisje van de stad.